Pracownia Badania Mikoryz

Kierownik: Prof. dr hab. Maria Rudawska Adres poczty elektronicznej jest chroniony przed robotami spamującymi. W przeglądarce musi być włączona obsługa JavaScript, żeby go zobaczyć.

Pracownicy naukowi:

• Prof. dr hab. Maria Rudawska Adres poczty elektronicznej jest chroniony przed robotami spamującymi. W przeglądarce musi być włączona obsługa JavaScript, żeby go zobaczyć.

• Dr Tomasz Leski Adres poczty elektronicznej jest chroniony przed robotami spamującymi. W przeglądarce musi być włączona obsługa JavaScript, żeby go zobaczyć.

• Dr Leszek Karliński Adres poczty elektronicznej jest chroniony przed robotami spamującymi. W przeglądarce musi być włączona obsługa JavaScript, żeby go zobaczyć.

• Mgr inż. Marcin Pietras Adres poczty elektronicznej jest chroniony przed robotami spamującymi. W przeglądarce musi być włączona obsługa JavaScript, żeby go zobaczyć. - doktorant

Pracownicy inżynieryjno-techniczni:

• Halina Narożna

• Maria Wójkiewicz

Tematyka badawcza:

W Samodzielnej Pracowni Badania Mikoryz Instytutu Dendrologii PAN prowadzone są od wielu lat wielokierunkowe studia nad mikoryzami drzew leśnych. W początkowym okresie badania koncentrowały się nad fizjologicznymi czynnikami regulującymi funkcjonowanie symbiozy ektomikoryzowej, ze szczególnym uwzględnieniem roli regulatorów wzrostu.

Od początku lat dziewięćdziesiątych prowadzone są systematyczne badania struktury zbiorowisk grzybów mikoryzowych i mikoryz. Obiektem zainteresowania są drzewa leśne ze szczególnym uwzględnieniem sosny zwyczajnej, a także świerka, modrzewia i wybranych gatunków liściastych (buk, dąb, topola, brzoza). Prace prowadzimy w naturalnych ekosystemach leśnych, podlegających w różnym stopniu skażeniu środowiska (huta miedzi, huta aluminium, huta żelaza, fabryka nawozów fosforowych) oraz w szkółkach leśnych o różnej technologii produkcji. Od niedawna rozpoczęliśmy stosowanie techniki PCR-RFLP w identyfikacji grzybów mikoryzowych i mikoryz. Pozwalają one dokładniejszą inwentaryzację grzybów mikoryzowych tworzących mikoryzy na danych powierzchniach, a w wielu przypadkach na identyfikację do gatunku partnera grzybowego.

Oprócz badań terenowych nad zespołami ektomikoryz drzew leśnych prowadzimy również badania laboratoryjne nad selekcją grzybów ektomikoryzowych w kierunku tolerancji na niskie pH i jony glinu oraz wpływu rodzaju i dawki nawozów azotowych na te grzyby.

Odrębnym problemem badawczym realizowanym w naszej pracowni jest ocena aktywności mikrobiologicznej gleby na różnych siedliskach sosny zwyczajnej i innych gatunków drzew leśnych. Rozpoczęliśmy również prace nad ektomikoryzą i mikoryzą arbuskularną topoli i udziałem mikoryz w remediacji gleb zanieczyszczonych pestycydami.

Programy badawcze:

• Wpływ genotypu gospodarza i środowiska na zbiorowiska mikoryzowe u topoli. Projekt badawczy finansowany przez MNiSW.

• Zróżnicowanie zbiorowisk grzybów mikoryzowych u modrzewia europejskiego w Polsce, z terenów jego naturalnego zasięgu występowania i poza zasięgiem. Projekt badawczy finansowany przez MNiSW.

• Tree community genetics - Understanding the impact of host genotypes on the diversity of associated mycorrhiza and insects (COMMUNI-TREE). Zadania realizowane w ramach projektu EVOLTREE: Multi-species strucure of genetic diversity.

• Związki mikoryzowej rodzimych topoli (Populus alba, P. nigra, P. tremula): wpływ gatunku i wieku topoli oraz siedliska na strukturę morfologiczną i molekularną mikoryz. Projekt badawczy finansowany przez MNiSW.

• Morfologiczna i molekularna struktura zbiorowisk mikoryzowych modrzewia europejskiego (Larix decidua Mill.) w Polsce. Projekt badawczy finansowany przez MNiSW.

• Zastosowanie zaawansowanej analizy molekularnej do identyfikacji wybranych mikoryz 12 gatunków drzew leśnych. Projekt badawczy promotorski finansowany przez MNiSW.

• Struktura zbiorowisk grzybów ektomikoryzowych sosny zwyczajnej (Pinus sylvestris L.) w różnych stadiach wiekowych. Projekt badawczy promotorski finansowany przez MNiSW.

• Mikoryza modrzewia w szkółkach leśnych - stan, struktura oraz czynniki kształtujące jej tworzenie

• Biomasa i struktura zbiorowisk mikroorganizmów związanych z mikoryzosferą świerka pospolitego: ocena na podstawie zawartości ergosterolu i specyficznych kwasów tłuszczowych - projekt badawczy promotorski finansowany przez MNiSW.

• Mechanizmy determinujące różnorodność gatunkową roślin zielnych i organizmów środowiska glebowego oraz jej wpływ na funkcjonowanie biocenoz 14 gatunków drzew leśnych. Zadanie 10 w projekcie zamawianym KBN pt.: Bioróżnorodność - geneza i funkcja.

• Struktura i uwarunkowania tworzenia mikoryz u świerka w warunkach tradycyjnej szkółki leśnej oraz warunkach kontrolowanych. Projekt finansowany przez Komitet Badań Naukowych

• Struktura zbiorowisk grzybów mikoryzowych i mikoryz sosny zwyczajnej (Pinus sylvestris L.) w warunkach zróżnicowanego skażenia środowiska. Projekt finansowany przez Komitet Badań Naukowych

• Bioróżnorodność grzybów ektomikoryzowych i ektomikoryz w dojrzałych drzewostanach świerkowych o różnym stopniu oddziaływania antropogenicznego. Projekt finansowany przez Komitet Badań Naukowych

• Międzygatunkowe i wewnątrzgatunkowe zróżnicowanie regionu ITS rDNA u grzybów ektomikoryzowych - jako element bazy danych. Projekt finansowany przez Komitet Badań Naukowych

• Wpływ odpornych i wrażliwych na glin szczepów grzybów mikoryzowych na siewki sosny i rozwój ekstramatrykalnej grzybni ektomikoryzowej w warunkach niskiego pH i zwiększonej dostępności jonów glinu. Projekt finansowany przez Komitet Badań Naukowych

• Ogólnokrajowy program wdrożenia mikoryzacji siewek i sadzonek leśnych w aspekcie zalesień wielkoobszarowych oraz budowy dróg i autostrad. Projekt finansowany przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

• Stan mikoryz jako wyraz kondycji drzew na terenach skażonych emisjami przemysłowymi. Projekt finansowany przez Komitet Badań Naukowych

• Wpływ pH i jonów glinu na grzyby mikoryzowe i funkcjonowanie ektomikoryz sosny zwyczajnej (Pinus sylvestris L.) w warunkach laboratoryjnych. Projekt finansowany przez Komitet Badań Naukowych

Wybrane publikacje:

2011

Aučina A., Rudawska M., Leski T., Ryliškis D., Pietras M., Riepšas E. 2011. Ectomycorrhizal fungal communities on seedlings and conspecific trees of Pinus mugo grown on the coastal dunes of the Curonian Spit in Lithuania. Mycorrhiza 21: 237-245 (Open Access: http://www.springerlink.com/content/j827x04447pm5926/

Rudawska M., Leski T., Stasińska M. 2011. Species and functional diversity of ectomycorrhizal fungal communities on Scots pine (Pinus sylvestris L.) trees on three different sites. Annals of Forest Science 68: 5-15 (Open Access: http://www.springerlink.com/content/d226724612116313/)

2010

Bojarczuk K., Kieliszewska-Rokicka B. 2010. Effect of ectomycorrhiza on Cu and Pb accumulation in leaves and roots of silver birch (Betula pendula Roth.) seedlings grown in metal-contaminated soil. Water Air Soil Pollut. 207: 227-240.

Karliński L., Rudawska M., Kieliszewska-Rokicka B., Leski T. 2010. Relationship between genotype and soil environment during colonization of poplar roots by mycorrhizal and endophytic fungi. Mycorrhiza. 20: 315-324.

Leski T., Aučina A., Skridaila A., Pietras M., Riepšas E., Rudawska M. 2010. Ectomycorrhizal community structure of different genotypes of Scots pine under forest nursery conditions. Mycorrhiza 20:473-481

Leski T., Pietras M., Rudawska M. 2010. Ectomycorrhizal fungal communities of pedunculate and sessile oak seedlings from bare-root forest nurseries. Mycorrhiza 20: 179-190.

Welc M., Ravnskov S., Kieliszewska-Rokicka B., Larsen J. 2010. Suppression of other soil microorganisms by mycelium of arbuscular mycorrhizal fungi in root-free soil. Soil Biol. Biochem. doi:10.1016/j.soilbio.2010.05.024

2009

Leski T., Rudawska M., Aučina A., Skridaila A., Riepšas E., Pietras M. 2009. Wpływ ściółki sosnowej i dębowej na wzrost sadzonek sosny i zbiorowiska grzybów mikoryzowych w warunkach szkółki leśnej. Sylwan 153 (10): 675-683.

Rudawska M., Leski T. 2009. Znaczenie wiedzy o zbiorowiskach grzybów mikoryzowych w szkółkach leśnych dla rozwoju mikoryzacji sterowanej. Sylwan 153 (1): 16-26

2008

Leski T., Rudawska M., Aučina A. 2008. The ectomycorrhizal status of European larch (Larix decidua Mill.) seedlings from bareroot forest nurseries. Forest Ecol. Management 256 (12): 2136-2144

Stankeviciene D., Kasparavicius J., Rudawska M., Iwański M. 2008. Studies of ectomycorrhizal fungi aboze-and belowground in the 50-year-old Pinus sylvestris forest. Baltic Forestry 14 (1): 7-15

Leski T., Mleczko P., Rudawska M., Kieliszewska-Rokicka B. 2008. Metody badań jakościowych i ilościowych ektomikoryz drzew leśnych. W: Mikologiczne badania terenowe. Przewodnik metodyczny. W. Mułenko (red.). Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej. 108-131

2007

Trocha Lidia K., Oleksyn J., Turzanska E., Rudawska M., Reich P.B. 2007. Living on the edge: Ecology of an incipient Betula-fungal community growing on brick walls. Trees: 21:239-247

Rudawska M. 2007. Mycorrhiza. In: Biology and Ecology of Norway spruce, Eds: M.G. Tjoelker, A. Boratyński, W.Bugała, Sprnger, Forest Sciences 78:157-182.

Iwański. M., Rudawska M. 2007. Ectomycorrhizal colonization of naturally regenerating Pinus sylvestris L. seedlings growing in different micro-habitats in boreal forest. Mycorrhiza 17: 461-467

Aučina A., Rudawska M., Leski T., Skridaila A., Riepąas E., Iwanski M. 2007. Ectomycorrhizal colonization of Pinus sylvestris seedlings growing in nursery soil with forest litter amendment. Applied and Environmental Microbiology 73: 4867-4873

Karliński L., Ravnskov S., Kieliszewska-Rokicka B., Larsen J., 2007. Fatty acid composition of various ectomycorrhizal fungi and ectomycorrhizas of Norway spruce. Soil Biology and Biochemistry: 4: 854-866.

Rudawska M. 2007. Mycorrhiza; The mycorrhizal status of Norway spruce. In: Biology and Ecology of Norway Spruce. M.G. Tjoelker, A. Boratynski, W. Bugala (eds.). Springer, Forestry Sciences 78: 182-194: 157-182.

Kieliszewska-Rokicka B. 2007. Mycorrhiza; Ectomycorrhizal symbiosis and environmental stresses. In: Biology and Ecology of Norway Spruce. M.G. Tjoelker, A. Boratynski, W. Bugala (eds.). Springer, Forestry Sciences 78: 182-194.

Cudlin P., Kieliszewska-Rokicka B, Rudawska M., Grebenc T., Alberton O., Lehto T., Bakker M. R., Borja I., Konôpka B., Leski T., Kraigher H, Kuyper T. W. 2007. Fine roots and ectomycorrhizas as indicators of environmental change. Plant Biosystems. 141: 406-425.

2006

Iwański M., Rudawska M., Leski T. 2006. Mycorrhizal associations of nursery grown Scots pine (Pinus sylvestris L.) seedlings in Poland. Ann. For. Sci. 63: 715-723

Ravnskov, Sabine; Jensen, Birgit; Knudsen, Inge M.B.; Bodker, Lars; Funck Jensen, Dan; Karlinski, Leszek; Larsen, John. 2006. Soil inoculation with the biocontrol agent Clonostachys rosea and the mycorrhizal fungus Glomus intraradices results in mutual inhibition, plant growth promotion and alteration of soil microbial communities. Soil Biology and Biochemistry 38: 3453-3462.

Trocha L.K., Rudawska M., Leski T., Dabert M. 2006. Genetic diversity of naturally established ectomycorrhizal fungi on Norway spruce seedlings under nursery conditions. Microbial Ecology: 52, 418-425

Rudawska M., Leski T., Trocha L.K., Gornowicz R. 2006. Ectomycorrhizal status of Norway spruce seedlings from bare-root forest nurseries. Forest Ecol. Management: 236: 375-384

2005

Kieliszewska-Rokicka B. 2005. Microbial community structure and activity in the humus layer of a forest exposed to moderate pollution (Ratanica catchment, southern Poland). Polish Botanical Studies 19:73-80.

Rudawska M., Leski T. 2005. Trace elements in fruiting bodies of ectomycorrhizal fungi growing in Scots pine (Pinus sylvestris L.) stands in Poland. Science of the Total Environment 339: 103-115

Rudawska M., Leski T. 2005. Macro-and microelement contents in fruiting bodies of wild mushrooms from the Notecka forest in west-central Poland. Food Chemistry 92 (3): 499-506

2004

Karliński L., Kieliszewska-Rokicka B. 2004. Diversity of spruce ectomycorrhizal morphotypes in four mature forest stands in Poland. Dendrobiology vol. 51: 25-35.

Kieliszewska-Rokicka B., Rudawska M., Staszewski T., Kurczyńska E., Karliński L., Kubiesa P. 2004. Ectomycorrhizal associations in Norway spruce stands influenced by long lasting air pollution (Silesian Beskid Mountains, Poland). Ekologia 23: 142-149.

Leski T., Rudawska M. 2004. Vertical distribution of Scots pine ectomycorrhizas under long term pollution stress from copper industrial region in Poland. Ekologia 23: 175-182.

Rudawska M., Leski T., Kieliszewska-Rokicka B., Staszewski T., Kubiesa P. 2004 Effect of long-term contrasting anthropogenic emmision on ectomycorrhizal diversity of Scots pine stands in Poland. Ekologia 23: 284-290.

2003

Kieliszewska-Rokicka B., Oleksyn J., Zytkowiak R., Reich P.B., 2003. Links between root carbohydrates and seasonal pattern of soil microbial activity of diverse European populations of Pinus sylvestris grown in a provenance plantation. Acta Soc. Bot. Pol. 72(2): 167-173.

Rudawska M., Kieliszewska-Rokicka B., Leski T., Staszewski T., Kubiesa P. 2003. Mycorrhizal community structure of Scots pine trees exposed to acidic deposition. In: Karnosky, D.F., Percy, K.E., Chappelka, A.H. and Simpson, C.J. (Eds.) Air Pollution, Global Change and Forest in the New Millennium. Elsevier Science Ltd. Oxford, UK.

2002

Bojarczuk K., Karolewski P., Oleksyn J., Kieliszewska-Rokicka B., Żytkowiak R., Tjoelker M.G., 2002. Effect of polluted soil and fertilisation on growth and physiology of Silver birch (Betula pendula Roth.) seedlings. Polish Journal of Ecological Studies 11(5): 483-492.

Kieliszewska-Rokicka B., Dmuchowski W., Kurczyńska E. 2002. Ektomikoryzy sosny: zróżnicowanie morfotypów, anatomia i stan ilościowy w warunkach kontrolnych i silnie zanieczyszczonych. W: Siwecki R. (red.). Materiały IV Krajowego Sympozjum "Reakcje Biologiczne Drzew na Zanieczyszczenia Przemysłowe". Bogucki Wydawnictwo Naukowe, ss. 911-922.

Kieliszewska-Rokicka B., 2001. Badania wpływu czynników stresowych na funkcjonowanie grzybów mikoryzowych i ektomikoryz sosny zwyczajnej. PAN Działalność naukowa, Wybrane zagadnienia, 12: 69-71.

Rudawska M., Kieliszewska-Rokicka B., Leski T., Staszewski T., Kubiesa P. 2002. Struktura mikoryz na stanowiskach sosny zwyczajnej Pinus sylvestris L. w pobliżu Huty Aluminium "Konin". W: Siwecki R. (red.). Materiały IV Krajowego Sympozjum "Reakcje Biologiczne Drzew na Zanieczyszczenia Przemysłowe". Bogucki Wydawnictwo Naukowe, ss. 891-904.

2001

Kieliszewska-Rokicka B. 2001. Enzymy glebowe i ich znaczenie w badaniach aktywności mikrobiologicznej gleby. W: H. Dahm, A. Pokojska-Burdziej (red.), Drobnoustroje środowiska glebowego: aspekty fizjologiczne, biochemiczne, genetyczne, str. 37-47, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń.

Rudawska M., Leski T., Gornowicz R. 2001. Mycorrhizal status of Pinus sylvestris L. nursery stock in Poland as influenced by nitrogen fertilization. Dendrobiology 46: 49-58.

2000

Kieliszewska-Rokicka B., Kurczyńska E.U., Leski T. 2000. Physiological activity of ectomycorrhizas in a moderately polluted forest (Ratanica catchment, southern Poland). Dendrobiology 45: 47-59.

Rudawska M. (red.) 2000. Ektomikoryza. Jej znaczenie i zastosowanie w leśnictwie. (praca zbiorowa. ID PAN, Kórnik, 102 str. ISBN 83-87350-10-9

Rudawska M., Kieliszewska-Rokicka B., Leski T. 2000. Effect of aluminium on Pinus sylvestris seedlings mycorrhizal with aluminium-tolerant and aluminium-sensitive strains of Suillus luteus. Dendrobiology 45: 93-100.

Rudawska M., Leski T., Kieliszewska-Rokicka B. 2000. Charakterystyka i identyfikacja grzybów ektomikoryzowych i ektomikoryz - kryteria morfologiczne, biochemiczne i molekularne. W: M. Lisiecka i M. Ławrynowicz (red.), Monitoring grzybów, str. 109-121. PTB, Bogucki Wydawnictwo Naukowe, Poznań-Łódź. ISBN 83-86292-31-8

1999

Aleksandrowicz-Trzcińska M., Kieliszewska-Rokicka B., 1999. Wpływ fungicydów stosowanych w ochronie szkółek leśnych na rozwój mikoryz siewek sosny. Cześć I. Badania zawartości ergosterolu w korzeniach. Sylwan 143(6): 73-81.

1998

Kieliszewska-Rokicka B., 1998. Mikoryzy.W: Boratyński A., Bugała W. (red.). Biologia świerka pospolitego. Bogucki Wyd. Naukowe Poznań.: 287-302.

Kieliszewska-Rokicka B., Rudawska M., Leski T., Kurczyńska E. U., 1998. Effect of low pH and aluminium on growth of Pinus sylvestris L. seedlings mycorrhizal with Suillus luteus (L. ex Fr.) S. F. Gray. Chemosphere 36: 751-756.

Rudawska M., 1998. Mikoryzy. Struktura i funkcja mikoryz. W: Boratyński A., Bugała W. (red.). Biologia świerka pospolitego. Bogucki Wyd. Naukowe Poznań.: 276-287.

Rudawska M., Leski T., 1998. Aluminium tolerance of different Paxillus involutus Fr. strains originating from polluted and nonpolluted sites. Acta Soc. Bot. Pol. 67: 115-122.

1997

Kieliszewska-Rokicka B., Rudawska M., Leski T. 1997. Ectomycorrhizal status of Scots pine in industrial regions in Poland. Proceedings of Conference: "Air Pollution and Climate Change Effects on Forest Ecosystems", Riverside, California, February 5-9, 1996

Kieliszewska-Rokicka B., Rudawska M., Leski T., 1997. Ectomycorrhizae of young and mature Scots pine trees in industrial regions in Poland. Environ. Poll. 98: 315-324.

Rudawska M. 1997. Symbiozy korzeniowe drzew leśnych. W: J.Tomanek "Botanika leśna", PWRiL Warszawa, str.17-24.

Rudawska M. 1997. Znaczenie mikoryzy we wzroscie i rozwoju sosny. Sylwan CXLI Nr 6:81-87.

Rudawska M., Kieliszewska-Rokicka 1997. Mycorrhizal formation by Paxillus involutus strains in relation to their IAA-synthesizing activity. New Phytol. 137:509-517

1996

Rudawska M., Kieliszewska-Rokicka B., Leski T. 1996. Stan mikoryz jako wskaźnik stresu u sosny zwyczajnej Pinus sylvestris L., rosnącej pod wpływem zanieczyszczeń przemysłowych. W: Reakcje biologiczne drzew na zanieczyszczenia przemysłowe, R.Siwecki (red.), III Krajowe Sympozjum, Kórnik, 23-26.05.1994, Sorus, str:611-623

Kieliszewska-Rokicka B., Rudawska M., Leski T. 1996. Wpływ glinu na wzrost grzybni i aktywność kwaśnej fosfatazy ektomikoryzowych symbiontów sosny. W: Reakcje biologiczne drzew na zanieczyszczenia przemysłowe, R.Siwecki (red.), III Krajowe Sympozjum, Kórnik, 23-26.05.1994, Sorus, str: 471-479

Rudawska M., Kieliszewska-Rokicka B., Leski T. 1996. Effect of acid rain and aluminium on the mycorrhizas of Pinus sylvestris. W: Mycorrhizas in integrated systems from genes to plant development (C.Azcon-Aguilar i J.M.Barea eds), Proceed. Fourth European Symposium on Mycorrhizas, Granada, Spain, 11-14 July 1994, str. 469-471

1995

Leski T., Rudawska M., Kieliszewska-Rokicka B. 1995. Intraspecific aluminium response in Suillus luteus (L.) S.F. Gray., an ectomycorrhizal symbiont of Scots pine. Acta Soc. Bot. Pol. 64 (1) 97-105

Kieliszewska-Rokicka B.,Rudawska M., Leski T. 1995. Effects of acid rain and aluminium on ectomycorrhizal symbiosis: alterations of IAA-synthesizing activity in ectomycorrhizal fungi. Bulgarian J. Plant Physiology: 21 (2-3), 111-119

Rudawska M., Kieliszewska-Rokicka B., Leski T., J.Oleksyn 1995. Mycorrhizal status of a Scots pine (Pinus sylvestris L.) plantation affected by pollution from a phosphate fertilizer plant. Water, Air and Soil Pollution 85: 1281-1286

1993

Rudawska M. 1993. Mikoryza. W: Biologia sosny zwyczajnej. S. Białobok, A.Boratyński,W. Bugała (red.), Sorus, Poznań-Kórnik str. 137-182.

Rudawska M., Bojarczuk K., Przybył K. 1993. Integrated control of Phytophthora cinnamomi by Trichoderma viride and fungicides in rooting of Ericaceae plants. Biotechnologia 1(20): 37-41.

1992

Rudawska M., Kamoen O. 1992 Regulation of b-1,3-glucanase synthesis in Trichoderma harzianum. Arbor. Kórnickie 37:51-59

1991

Rudawska M., Przybył K., Bojarczuk K. 1991. Antagonism of Trichoderma spp. against Phytophthora cinnamomi Rands causing root rot of Ericaceae cuttings. Arbor. Kórnickie 36: 81-95

1990

Rudawska M. 1990. Some mechanisms of resistance of mycorrhizae to pathogenic infections. Bullet. Finnish Forest Res. Inst. 360:191-199.

Kieliszewska-Rokicka B., Rudawska M. 1990. Influence of various sources of nitrogen on the growth of Scots pine seedlings and the IAA content in needles. Acta Soc. Bot. Pol. 59 (1/4) : 65-71