Pracownie naukowe

Pracownia Biochemii Nasion

 

Kierownik Pracowni: dr hab. Ewelina Ratajczak, prof. ID PAN - Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

 

Zespół badawczy:

dr hab. Ewa M. Kalemba - Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

dr Teresa Hazubska-Przybył - Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

dr Hanna Kijak - Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

mgr Shirin Alipour - Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

mgr Joanna Kijowska-Oberc - Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

mgr Natalia Wojciechowska - Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

Danuta Ratajczak

 

Tematyka badawcza

  • Mechanizmy tolerancji na desykację nasion wybranych gatunków drzew
    (Acer platanoides, A. pseudoplatanus, A. saccharinum, Fagus sylvatica)
    1. Procesy towarzyszące uzyskaniu w trakcie rozwoju i utracie w trakcie kiełkowania, tolerancji na desykację
    2. Rola oligosacharydów w odporności na podsuszanie:
      • akumulacja oligosacharydów
      • metabolizm oligosacharydów
    3. Rola kwasu abscysynowego (ABA) w odporności na desykację
    4. Powstawanie wewnątrzkomórkowego "szkła" w procesie desykacji - zastosowanie metody pomiaru rezonansu paramagnetycznego (EPR)
    5. System antyutleniaczy niskocząsteczkowych i enzymatycznych i jego reakcja na stres oksydacyjny w nasionach orthodox i recalcitrant podczas desykacji
    6. Rola białek typu LEA i sHSP w odporności na desykację nasion wybranych gatunków drzew liściastych
    7. Występowanie i rola peroksyredoksyn w odporności na desykację nasion wybranych gatunków drzew liściastych
    8. Próby zwiększania odporności na desykację nasion recalcitrant
  • Biochemiczne podstawy długowieczności nasion
    1. Wrażliwość nasion buka zwyczajnego (Fagus sylvaticaL.) na zmienne warunki wilgotności i temperatury podczas przechowywania:
      • żywotność nasion
      • stres oksydacyjny i reakcje obronne
    2. Wrażliwość nasion buka na warunki podsuszania; wpływ temperatury i tempa podsuszania na żywotność nasion i możliwości przechowywania
    3. Relacje wodne w nasionach buka
      • zawartość wody wolnej w osiach zarodkowych i liścieniach
      • właściwości sorpcyjne osi zarodkowych i liścieni (izotermy sorpcyjne) i ich wpływ na utrzymanie żywotności nasion
    4. Rola białek typu LEA i sHSP w długoterminowym przechowywaniu nasion.
    5. Rola białek peroksyredoksyn w regulowaniu stanu redoks w nasion drzew w trakcie ich długoterminowego przechowywania
    6. Karbonylacja białek jako przyczyna utraty żywotności nasion podczas długoterminowego przechowywania.
    7. Poszukiwanie markerów starzenia się roślin.

 

 

Współpraca naukowa

 

Pracownia Fizjologii i Biochemii Roślin, Uniwersytet Bielefeld w Niemczech

Biologii Molekularnej w Grenadzie, Hiszpania

Université Pierre et Marie Curie oraz Institut de Biologie Paris-Seine, Francja

Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Wydział Biologii

Uniwersytet w Białymstoku, Wydział Biologii, Zakład Fizjologii Roślin

Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie, Wydział Biologii i Biotechnologii

 

 

Projekty

 

W trakcie realizacji:

  • Wpływ tiolowych regulatorów redoks na jakość nasion i proces ich starzenia. Projekt finansowany przez Narodowe Centrum Nauki. Okres realizacji: 2019-2022. Kierownik projektu: Ratajczak E.
  • Długoterminowe przechowywanie nasion dębu szypułkowego (Quercus robur L.). Projekt finansowany przez Dyrekcję Generalną Lasów Państwowych. Okres realizacji: 2018-2023. Kierownik projektu: Chmielarz P. Wykonawcy projektu: Ratajczak E., Kalemba E.M.
  • Udział białek zawierających utlenioną metioninę oraz systemu reduktaz sulfotlenku metioniny w regulacji podstawowych etapów rozwojowych w fizjologii nasion. Projekt finansowany przez Narodowe Centrum Nauki. Okres realizacji: 2016-2020. Kierownik projektu: Kalemba E.M.

Zrealizowane:

 

  • Drugorzędowy dymorfizm płciowy u roślin dwupiennych. Przystosowanie ewolucyjne czy konsekwencja różnej strategii alokacji zasobów? Projekt finansowany przez Narodowe Centrum Nauki. Okres realizacji: 2013-2016. Kierownik projektu: Iszkuło G. Wykonawca: Ratajczak E.
  • Modyfikacja pH w komórkach gospodarza, jej wpływ na skuteczność infekcji grzybem mykoryzowym lub patogenicznym. Projekt finansowany przezNarodowe Centrum Nauki.Okres realizacji: 2010-2012. Kierownik projektu: Mucha J. Wykonawca: Ratajczak E.
  • Karbonylacja białek w nasionach buka zwyczajnego (Fagus sylvatica L.) podczas długoterminowego przechowywania. Projekt finansowany przez Narodowe Centrum Nauki. Okres realizacji: 2010-2011. Kierownik projektu: Kalemba E.M.
  • Rola peroksyredoksyn i zmiany w statusie redoks komórek nasion wybranych gatunków drzew liściastych podczas ich rozwoju, podsuszania i przechowywania. Projekt finansowany przez Narodowe Centrum Nauki. Okres realizacji: 2009-2014. Kierownik projektu: Ratajczak E. Wykonawca: Kalemba E.M., Pukacka S.
  • Somatyczna embriogeneza i kriokonserwacja kultur embriogennych Picea abies (L.) Karst. i Picea omorika (Pancić) Purk. metodą witryfikacji. Projekt finansowany przezNarodowe Centrum Nauki. Okres realizacji: 2009-2012. Kierownik projektu: Hazubska-Przybył T. Wykonawcy: Ratajczak E., Kalemba E.M.
  • Analiza funkcjonalna dehydryn i białek podobnych do LEA (LEA-like) w nasionach wybranych gatunków drzew liściastych. Projekt finansowany przez Narodowe Centrum Nauki. Okres realizacji: 2008-2011. Kierownik projektu: Kalemba E.M. Wykonawcy: Ratajczak E., Pukacka S.
  • Molekularne i fizjologiczne czynniki wpływające na możliwości długoterminowego przechowywania nasion buka zwyczajnego (Fagus sylvatica L.). Projekt finansowany przez Ministerstwo Nauki i Informatyzacji. Okres realizacji: 2004-2007. Kierownik projektu Pukacka S. Wykonawcy projektu: Ratajczak E., Kalemba E.M.
  • Biochemiczne podstawy reproduktywności nasion buka zwyczajnego (Fagus sylvaticaL.). Projekt finansowany przez Ministerstwo Nauki i Informatyzacji. Okres realizacji: 2000-2003. Kierownik projektu: Pukacka S. Wykonawcy projektu: Ratajczak E., Pukacki P.M.

 

 

Publikacje

 

 

Opublikowane:

2020

  • Hazubska-Przybył H., Ratajczak E., Obarska A. Pers-Kamczyc E. 2020. Different Roles of auxins in somatic embryogenesis efficiency in two Picea species. International Journal of Molecular Sciences 21(9): 3394. doi: 10.3390/ijms21093394
  • Kijak H., Ratajczak E. 2020. What do we know about the genetic basis of seed desiccation tolerance and longevity? International Journal of Molecular Sciences 21(10): 3612. https://doi.org/10.3390/ijms21103612
  • Kijowska-Oberc J., Staszak A.M., Kamiński J., Ratajczak E. 2020. Adaptation of forest trees to rapidly changing climate. Forests 11(2), 123.
    doi: 10.3390/f11020123
  • Kijowska-Oberc J., Kalemba E.M., Ratajczak E. 2020. Wszystko zaczyna się od nasion. Czas na klimat. Głos Lasu 2: 24-26.
  • Wojciechowska N., Marzec–Schmidt K., Ludwików A., Kalemba E.M., Bagniewska–Zadworna A. 2020. Seasonal senescence of leaves and roots of Populus trichocarpa – is the scenario the same or different? Tree Physiology 00: 1-14. https://doi.org/10.1093/treephys/tpaa019
  • Wojciechowska N., Alipour S., Stolarska E., Bilska K., Rey P., Kalemba  EM.  2020. Peptide-bound methionine sulfoxide (MetO) levels and MsrB2 abundance are differentially regulated during the desiccation phase in contrasted Acer seeds. International Journal of Molecular Sciences 9(5): 391. https://doi.org/10.3390/antiox9050391

 

2019

  • Bilska K., Wojciechowska N., Alipour S., Kalemba E.M. 2019. Ascorbic Acid – the little-known antioxidant in woody plants. Antioxidants. 8(12): #645.
    doi: 10.3390/antiox8120645
  • Kalemba E.M. 2019. Ożeż ty orzeszku! czyli o dobrodziejstwie drzew dla człowieka i zwierząt" - Przyroda Polska, dodatek Natura i Zdrowie.
  • Kalemba E.M., Bagniewska-Zadworna A., Suszka J., Pukacka S. 2019. Dehydration sensitivity at the early seedling establishment stages of the European beech (Fagus sylvatica L.). Forests 10: #900.
    doi: 10.3390/f10100900
  • Kalemba E.M., Stolarska E. 2019. Regulation of gene expression of methionine sulfoxide reductases and their new putative roles in plants. International Journal of Molecular Sciences 20(6): #1309.
    doi: 10.3390/ijms20061309
  • Kijowska-Oberc J. 2019. Dobry owoc na jesienne słoty. Wiadomości z Ogrodów Kórnickich. Kórniczanin 20: 12.
  • Kijowska-Oberc J. 2019. Kapryśne nasiona, czyli o przechowywaniu bukwi. Las Polski 19: 13-15.
  • Kurek K.,  Plitta-Michalak B., Ratajczak E. 2019. Reactive oxygen species as potential drivers of the seed aging process. Plants 8(6): #E174.
    doi: 10.3390/plants8060174
  • Małecka A., Konkolewska A., Hanc A., Barałkiewicz D., Ciszewska L., Ratajczak E., Staszak A.M., Kmita H., Jarmuszkiewicz W. 2019. Insight into the phytoremediation capability of Brassica juncea(v. Malopolska): metal accumulation and antioxidant enzyme activity. International Journal of Molecular Sciences 20(18): #4355.
    doi: 10.3390/ijms20184355
  • Ratajczak E., Staszak A.M. 2019. O potrzebie monitoringu żywotności nasion. Las Polski 9: 16-17.
  • Ratajczak E., Dietz K.J., Kalemba E.M. 2019. The occurrence of peroxiredoxins and changes in redox state in Acer platanoides and Acer pseudoplatanus during seed development. Journal of Plant Growth Regulation 38: 298-314.
    doi: 10.1007/s00344-018-9841-8
  • Ratajczak E., Malecka A., Ciereszko I., Staszak A.M. 2019. Mitochondria are important determinants of the aging of seeds. International Journal of Molecular Sciences 20(7): #1568.
    doi: 10.3390/ijms20071568
  • Ratajczak E., Staszak A.M., Wojciechowska N., Bagniewska-Zadworna A., Dietz K.J. 2019. Regulation of thiol metabolism as a factor that influences the development and storage capacity of beech seeds. Journal of Plant Physiology 239: 61-70.
    doi: 10.1016/j.jplph.2019.06.002
  • Staszak A.M., Ratajczak E. 2019. Wolnoć Tomku w swoim domku? Echa Leśne 3(637): 23-25.
  • Wawrzyniak M., Ratajczak E., Kalemba E.M., Chmielarz P. 2019. Las zaczyna się od nasion. Academia 3-4/59-60: 8-11.

 

2018

  • Bogdziewicz M., Bonal R., Espelta J.M., Kalemba E.M., Steele M.A., Zwolak R. 2018. Invasive oaks escape pre-dispersal insect seed predation and trap enemies in their seeds. Integrative Zoology 13(3): 228-237.
    doi: 10.1111/1749-4877.12285
  • Kalemba E.M., Ratajczak E. 2018. The effect of a doubled glutathione level on parameters affecting the germinability of recalcitrant Acer saccharinum seeds during drying. Journal of Plant Physiology 223: 72-83.
    doi: 10.1016/j.jplph.2018.02.010
  • Robakowski P., Pers-Kamczyc E., Ratajczak E., Thomas P.A., Ye Z.P., Rabska M., Iszkuło G. 2018. Photochemistry and antioxidative capacity of female and male Taxus baccata L. acclimated to different nutritional. Environments Frontiers Plant Science 9: 742.
    doi: 10.3389/fpls.2018.00742
  • Wojciechowska N., Marzec-Schmidt K., Kalemba E.M., Zarzyńska-Nowak A., Jagodziński A.M., Bagniewska-Zadworna A. 2018. Autophagy counteracts instantaneous cell death during seasonal senescence of the fine roots and leaves in Populus trichocarpa. BMC Plant Biology 18(1): 260.
    doi: 10.1186/s12870-018-1439-6

 

 2017

  • Borek S., Kalemba E.M., Pukacka S., Pietrowska-Borek M., Stawiński S., Ratajczak L. 2017. Nitrate simultaneously enhances lipid and protein accumulation in developing yellow lupin cotyledons cultured in vitro, but not under field conditions. Journal Plant Physiology 216: 26-34.
    doi: 10.1016/j.jplph.2017.03.021
  • Ratajczak E., Dietz K.J. 2017. Regulatory redox state in tree seeds. Acta Societatis Botanicorum Poloniae 86(4): 35-67.
    doi: 10.5586/asbp.3567

 

2016

  • Hazubska-Przybył T.,Kalemba E.M., Ratajczak E., Bojarczuk K. 2016. Effects of abscisic acid and an osmoticum on the maturation, starch accumulation and germination of Picea spp. somatic embryos. Acta Physiologiae Plantarum 38: 59.
    doi: 10.1007/s11738-016-2078-x

 

2015

  • Kalemba E.M., Bagniewska-Zadworna A., Ratajczak E. 2015. Multiple subcellular localizations of dehydrin-like proteins in the embryonic axes of common beech (Fagus sylvatica L.) seeds during maturation and dry storage. Journal of Plant Growth Regulation 34: 137-149.
    doi:10.1007/s00344-014-9451-z
  • Kalemba E.M., Litkowiec M. 2015. Functional characterization of a dehydrin protein from Fagus sylvatica seeds using experimental and in silico approaches. Plant Physiology Biochemistry 97: 246-54.
    doi: 10.1016/j.plaphy.2015.10.011
  • Kalemba E.M., Suszka J., Ratajczak E. 2015. The role of oxidative stress in determining the level of viability of black poplar (Populus nigra) seeds stored at different temperatures. Functional Plant Biology 42: 630-642.
    doi: 10.1071/FP14336
  • Ratajczak E., Małecka A., Bagniewska-Zadworna A., Kalemba E.M. 2015.The production, localization and spreading of reactive oxygen species contributes to the low vitality of long-term stored common beech (Fagus sylvatica L.) seeds. Journal Plant Physiology 174: 147-156.
    doi: 10.1016/j.jplph.2014.08.021
  • Ratajczak E., Kalemba E.M., Pukacka S.2015. Age-related changes in protein metabolism of beech (Fagus sylvatica L.) seeds during alleviation of dormancy and in early stage of germination. Plant Physiology and Biochemistry 94: 114-121.
    doi: 10.1016/j.plaphy.2015.06.003

 

2014

  • Kalemba E.M., Pukacka S. 2014. Carbonylated proteins accumulated as vitality decreases during long-term storage of beech (Fagus sylvatica L.) seeds. Trees 28: 503-515.
    doi:10.1007/s00468-013-0967-9
  • Mucha J., Guzicka M., Ratajczak E., Zadworny M. 2014. Strategies utilized by trophically diverse fungal species for Pinus sylvestris root colonization. TreePhysiology34: 73-86.
    doi: 10.1093/treephys/tpt111
  • Pukacka S., Ratajczak E. 2014. Factors influencing the storability of Fagus sylvatica L. seeds after release from dormancy. Plant Growth Regulation 72: 17-27.
    doi: 10.1007/s10725-013-9832-5

 

2013

  • Hazubska-Przybyl T., Ratajczak E., Kalemba E.M., Bojarczuk K. 2013. Growth regulators and guaiacol peroxidase activity during the induction phase of somatic embryogenesis in Picea species. Dendrobiology 69: 77-86.
    doi:10.12657/denbio.069.009
  • Pukacka S., Ratajczak E. 2013. Factors influencing the storability of Fagus sylvatica L. seeds after release from dormancy. Plant Growth Regulation 72: 17-27.
    doi: 10.1007/s10725-013-9832-5
  • Ratajczak E., Ströher E., Oelze M.L., Kalemba E.M., Pukacka S., Dietz K.J . 2013. The involvement of the mitochondrial peroxiredoxinPrx IIF in defining physiological differences between orthodox and recalcitrant seeds of two Acer species. Functional Plant Biology 40: 1005-1017.
    doi:10.1071/FP13002

 

2012

 

  • Borek S., Pukacka S., Michalski K. 2012. Regulation by sucrose of storage compounds breakdown in germinating seeds of yellow lupine (Lupinus luteus L.), white lupine (Lupinus albus L.) and Andean lupine (Lupinus mutabilis Sweet). I. Mobilization of storage lipid. Acta Physiologiae Plantarum 34: 1199-1206.
    doi: 10.1007/s11738-011-0870-1
  • Kalemba E.M., Pukacka S. 2012. Association of protective proteins with dehydration and desiccation of orthodox and recalcitrant category seeds of three Acer genus species. Journal of Plant Growth Regulation 31: 351-362.
    doi 10.1007/s00344-011-9246-4

 

2011

  • Pukacka S., Malec M., Ratajczak E. 2011. ROS production and antioxidative system activity in embryonic axes of Quercus robur seeds under different desiccation rate conditions. Acta Physiologiae Plantarum 33: 2219-2227.
    doi: 10.1007/s11738-011-0761-5
  • Pukacka S., Ratajczak E., Kalemba E. 2011. The protective role of selenium in recalcitrant Acer saccharinum L. seeds subjected to desiccation. Journal Plant Physiology 168: 220-225.
    doi: 10.1016/j.jplph.2010.07.021

 

2010

  • Pukacka S., Ratajczak E. 2010. Ascorbate and glutathione metabolism during development and desiccation of beech (Fagus sylvatica L.) seeds. Plant Growth Regulation 62: 77-83.
    doi 10.1007/s10725-010-9492-7

 

2009

  • Borek S., Pukacka S., Michalski K., Ratajczak L. 2009. Lipid and protein accumulation in developing seeds of three lupine species: Lupinus luteus L., Lupinus albus L. and Lupinus mutabilis Sweet. Journal of Experimental Botany 60: 3453-3466.
    doi: 10.1093/jxb/erp186
  • Kalemba E., Janowiak F, Pukacka S. 2009. Desiccation tolerance acquisition in developing beech (Fagus sylvatica L.) seeds: the contribution of dehydrin-like protein. Trees 23: 305-315.
    doi: 10.1007/s00468-008-0278-8
  • Pukacka S., Ratajczak E., Kalemba E. 2009. Non-reducing sugar levels in beech (Fagus sylvatica) seeds as related to withstanding desiccation and storage. Journal Plant Physiology 166: 1381-1390.
    doi: 10.1016/j.jplph.2009.02.013

 

2008

  • Kalemba E.M.,Pukacka S. 2008. Changes in late embryogenesis abundant proteins and small heat shock protein during storage of beech (Fagus sylvatica L.) seeds. Environmental and Experimental Botany 63: 274-280.
    doi: 10.1016/j.envexpbot.2007.12.011

 

2007

  • Kalemba E., Pukacka S. 2007. Possible roles of LEA proteins and sHSPs in seed protection , a short review. Biological Lett 44:1-8.
  • Pukacka S.,Ratajczak E. 2007. Age-related biochemical changes during storage of beech (Fagus sylvatica L.) seeds. Seed Science Research 17: 45-53.
    doi: 10.1017/S0960258507629432
  • Pukacka S., Ratajczak E. 2007. Ascorbate and glutathione metabolism during development and desiccation of orthodox and recalcitrant seeds of the genus Acer. Functional Plant Biology 34: 601-613.
    doi: 10.1071/FP07013

 

2006

 

2005

  • Pukacka S., Ratajczak E. 2005. Production and scavenging of reactive oxygen species in Fagus sylvatica seeds during storage at varied temperature and humidity. Journal Plant Physiology 162: 873-885.
    doi: 10.1016/j.jplph.2004.10.012
  • Ratajczak E., Pukacka S. 2005. Decrease of beech (Fagus sylvatica) seed viability caused by temperature and humidity conditions as related to membrane damage and lipid composition. Acta Physiologiae Plantarum 27: 3-12.
    doi: 10.1007/s11738-005-0030-6

 

2003

  • Pukacka S., Wójkiewicz E. 2003. The effect of the temperature of drying on viability and some factors affecting storability of Fagus sylvaticas eeds. Acta Physiologiae Plantarum25: 163-169.
    doi: 10.1007/s11738-003-0049-5
  • Pukacka S., Hoffmann S.K., Goslar J., Pukacki P.M.,Wójkiewicz E. 2003. Water and lipid reactions in beech (Fagus sylvatica L.) seeds and its effect on storage behaviour. Biochimica et Biophysica Acta 1621: 48-56.
    doi: 10.1016/S0304-4165(03)00046-1
  • Pukacka S., Wójkiewicz E. 2002. Carbohydrate metabolism in Norway maple and sycamore seeds in relation to desiccation tolerance.Journal Plant Physiology 159: 273-279.
    doi:10.1078/0176-1617-00641
     

Zmień kontrast

Dostosuj czcionkę

Komitet Nauk Leśnych i Technologii Drewna