W numerze 1/2026 czasopisma „Chrońmy Przyrodę Ojczystą” ukazał się artykuł popularnonaukowy Elwiry Nawrockiej i Kingi Nowak z Instytutu Dendrologii PAN pt. „Pachnący krzew – bez czy lilak?”. Autorki wyjaśniają, dlaczego lilak pospolity (Syringa vulgaris L.), potocznie nazywany bzem, nie jest bliskim krewnym rodzimego bzu czarnego (Sambucus nigra L.). Przedstawiają bałkańskie pochodzenie lilaka, historię jego wprowadzenia do europejskich ogrodów oraz bogactwo odmian powstałych dzięki pracy hodowców. Pokazują również mniej oczywiste znaczenie tego krzewu: lilak może być reliktem dawnych siedlisk, biologicznym zwiastunem wiosny i wskaźnikiem zmian zachodzących w środowisku. Ważnym wątkiem artykułu są wieloletnie obserwacje fenologiczne prowadzone w Instytucie Dendrologii PAN. Wynika z nich, że lilaki zakwitają dziś znacznie wcześniej niż przed około siedemdziesięciu laty. Rekordowy był rok 2024, kiedy kwitnienie rozpoczęło się już 15 kwietnia. Autorki przybliżają także biologię kwiatów, zapylanie i niezwykłą chemię zapachu lilaków. Opisują również najbogatszą w Polsce kolekcję lilaków w Arboretum Kórnickim, posiadającą status Kolekcji Narodowej. Obejmuje ona 266 pozycji, w tym 242 odmiany uprawne, oraz około tysiąca krzewów, tworząc wyjątkową „żywą bibliotekę” różnorodności biologicznej i historii ogrodnictwa.
