W numerze 1/2026 czasopisma „Chrońmy Przyrodę Ojczystą” ukazał się artykuł popularnonaukowy Elwiry Nawrockiej i Kingi Nowak z Instytutu Dendrologii PAN pt. „Pachnący krzew – bez czy lilak?”. Autorki wyjaśniają, dlaczego lilak pospolity (Syringa vulgaris L.), potocznie nazywany bzem, nie jest bliskim krewnym rodzimego bzu czarnego (Sambucus nigra L.). Przedstawiają bałkańskie pochodzenie lilaka, historię jego wprowadzenia do europejskich ogrodów oraz bogactwo odmian powstałych dzięki pracy hodowców. Pokazują również mniej oczywiste znaczenie tego krzewu: lilak może być reliktem dawnych siedlisk, biologicznym zwiastunem wiosny i wskaźnikiem zmian zachodzących w środowisku. Ważnym wątkiem artykułu są wieloletnie obserwacje fenologiczne prowadzone w Instytucie Dendrologii PAN. Wynika z nich, że lilaki zakwitają dziś znacznie wcześniej niż przed około siedemdziesięciu laty. Rekordowy był rok 2024, kiedy kwitnienie rozpoczęło się już 15 kwietnia. Autorki przybliżają także biologię kwiatów, zapylanie i niezwykłą chemię zapachu lilaków. Opisują również najbogatszą w Polsce kolekcję lilaków w Arboretum Kórnickim, posiadającą status Kolekcji Narodowej. Obejmuje ona 266 pozycji, w tym 242 odmiany uprawne, oraz około tysiąca krzewów, tworząc wyjątkową „żywą bibliotekę” różnorodności biologicznej i historii ogrodnictwa.
- Details
- Written by: Weronika B. Żukowska
- Category: Popular science article
- Hits: 54
W ramach cyklu „Wiadomości z Ogrodów Kórnickich” w numerze 13/2026 „Kórniczanina” z 17 lipca 2026 r. ukazał się artykuł dr Weroniki B. Żukowskiej z Instytutu Dendrologii PAN pt. „Z lasu do kuchni – co kryją drzewa?”. Tekst można przeczytać na stronach 20–21.
Autorka pokazuje, że drzewa są nie tylko źródłem drewna, lecz także wielu substancji wykorzystywanych w przemyśle spożywczym. Czytelnicy dowiedzą się m.in., czym jest oskoła, z jakich surowców i w jaki sposób otrzymuje się ksylitol, skąd bierze się charakterystyczny smak syropu klonowego oraz jakie zastosowanie mają młode pędy sosny, miód spadziowy, garbniki zawarte w drewnie dębowym i celuloza mikrokrystaliczna. Artykuł przybliża chemiczne bogactwo drzew i pokazuje, jak wpływają one na smak, aromat, strukturę oraz jakość produktów obecnych na naszych stołach.
.jpg)
.jpg)
In the magazine “Kórniczanin” — issue no. 12/2026, p. 12 — an article entitled “Maples: An Advantage from the Start” was published as part of the series “News from the Kórnik Gardens”. The author of the text is dr hab. Olena Blinkova from the Institute of Dendrology, Polish Academy of Sciences.
The publication presents the importance of the early developmental stages of Norway maple (Acer platanoides L.) for the natural regeneration of deciduous forests. The author discusses the traits of young individuals that determine their competitiveness: the ability to function under limited light availability, a rapid response to the formation of gaps in the tree canopy, efficient biomass allocation, and an influence on the soil microenvironment. The article emphasizes that the success of Norway maple results not only from its shade tolerance, but also from its high regeneration potential and its impact on the growth conditions of other species.
- Details
- Written by: Andrzej M. Jagodziński
- Category: Popular science article
- Hits: 130
W „Echach Leśnych” (1/2026) ukazał się kolejny felieton prof. Andrzeja M. Jagodzińskiego. Tekst opublikowany został w stałej rubryce „Głośnym Echem” i jest nawiązaniem do artykułu red. Krzysztofa Fronczaka pt. „Królowa ma kłopoty”.
Prof. Jagodziński pisze:
„Pocałunek – wyraz czułości, miłości, szacunku lub czci. Klej relacyjny służący podtrzymywaniu więzi i wymianie danych. W naszym cyfrowym świecie to najbardziej analogowy z gestów. Dwa spotykające się na sekundę oddechy i wszystko staje się jasne…”.
Jak to się ma do królowej, która ma kłopoty?
Aktualny numer oraz numery archiwalne (od 2012 r.) w wersji elektronicznej można znaleźć tutaj: https://www.lasy.gov.pl/pl/informacje/echa-lesne.
Zachęcamy do przeczytania całego numeru. Miłej lektury!
- Details
- Written by: Roma Żytkowiak
- Category: Popular science article
- Hits: 166
In “Kórniczanin”, issue no. 11/2026, on page 14, an article entitled “Why Does Pine Need Sugar?” was published as part of the series “News from the Kórnik Gardens”. The author of the text is Dr Roma Żytkowiak from the Institute of Dendrology, Polish Academy of Sciences.
The article discusses the role of sugars in the functioning of Scots pine — one of the most important tree species in Polish forests. Carbohydrates produced in the needles during photosynthesis are not only a source of energy for the tree. They are involved in the development of shoots, roots and needles, wood formation, storage of reserves, and the maintenance of tissue vitality.
The importance of sugars becomes particularly evident under environmental stress. In winter, they help protect cells from freezing, while during drought they support the maintenance of water balance. As a result, they influence not only the growth of pine, but also its ability to survive changing seasonal conditions.
The text presents pine as a dynamic organism that constantly manages its resources. Sugar transformations connect photosynthesis with tissue formation, reserve storage, and the tree’s resistance to stress.
.jpg)
.jpg)
