„Echa Leśne” to kwartalnik przyjaciół lasu, który ukazuje się od 1924 roku. W tradycyjnym papierowym wydaniu dostępny jest bezpłatnie w siedzibach wszystkich nadleśnictw Lasów Państwowych, w ośrodkach edukacyjnych, szkoleniowych i wypoczynkowych LP, w siedzibach parków narodowych, oddziałach Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego oraz schroniskach młodzieżowych.
Aktualny numer oraz numery archiwalne (od 2012 r.) w wersji elektronicznej można znaleźć tutaj: https://www.lasy.gov.pl/pl/informacje/echa-lesne.
Zachęcamy do przeczytania całego numeru, szczególnie zaś felietonu prof. Andrzeja M. Jagodzińskiego pt. „Dudki, dëtczi i bejmy”. Tekst nawiązuje do dłuższego artykułu red. Agnieszki Niewińskiej pt. „Z leśnym wsparciem mogą więcej”, zamieszczonego w tym samym numerze (3/2025). Miłej lektury!
W najnowszym numerze „Kórniczanina” (nr 16/2025, s. 14) ukazał się artykuł z cyklu „Wiadomości z Ogrodów Kórnickich” pt. „Okno oksydacyjne – granica życia i śmierci nasiona”. Jego autorki – Aleksandra Setecka, Hanna Fuchs i Ewelina Ratajczak – przedstawiają fascynujący świat reaktywnych form tlenu (ROS). Choć kojarzą się one głównie z niszczeniem komórek, w roślinach pełnią również funkcję sygnałową, uruchamiając proces kiełkowania. Kluczowe znaczenie ma tzw. „okno oksydacyjne”, czyli zakres stężeń ROS decydujący o tym, czy nasiono obudzi się do życia, czy też obumrze. Wiedza ta ma duże znaczenie praktyczne – pozwala lepiej zrozumieć zarówno przechowywanie nasion, jak i mechanizmy kiełkowania roślin w ogrodzie, na polu czy w lesie.
W numerze „Kórniczanina” (nr 15/2025) w cyklu „Wiadomości z Ogrodów Kórnickich” ukazał się artykuł „Dlaczego brzoza jest biała?” autorstwa prof. Daniela J. Chmury i dr hab. Marzenny Guzickiej z Instytutu Dendrologii PAN. Tekst odpowiada na pytanie – skąd bierze się charakterystyczna barwa brzozowej kory? Autorzy przybliżają zarówno ludowe opowieści, jak i naukowe wyjaśnienia związane z obecnością betuliny – związku chemicznego nadającego korze biel i chroniącego drzewo. Artykuł odsłania też fascynujący świat kory – jej budowę, funkcje ochronne i znaczenie w przyrodzie oraz dla człowieka.
W najnowszym Kórniczaninie (nr 14/2025) opublikowano artykuł dr Andżeliki Drozdy pt. Epigenetyka roślin – zielona sztuka przetrwania, w cyklu „Wiadomości z Ogrodów Kórnickich”. Tekst odsłania niezwykłe strategie roślin, które mimo braku mózgu czy układu odpornościowego potrafią skutecznie odpierać ataki patogenów. Kluczową rolę odgrywa tu epigenetyka – system molekularnych „przełączników”, decydujących o aktywności genów. To dzięki nim rośliny nie tylko reagują na wirusy, bakterie czy grzyby, ale także zapamiętują wcześniejsze infekcje i przekazują tę wiedzę potomstwu. Artykuł pokazuje, jak niewidzialny świat mechanizmów epigenetycznych wspiera przetrwanie i odporność roślin.
Zapraszamy do lektury najnowszego, 7. numeru Drzewa Franciszka – Energia. Numer poświęcony jest jednemu z kluczowych wyzwań współczesności – przyszłości energetyki w kontekście ochrony środowiska, bezpieczeństwa i dostępności energii. Autorzy poruszają tematy od OZE, przez wodór i energetykę jądrową, po ubóstwo energetyczne, pokazując, jak decyzje dziś kształtują jutro naszej cywilizacji.
W tym wydaniu można przeczytać także artykuły pracowników naukowych Instytutu Dendrologii PAN: mgr inż. Joanny Kijowskiej-Oberc i dr hab. Eweliny Ratajczak, prof. ID PAN; dr hab. Agnieszki Szuby, dr Marty B. Kujawskiej oraz dr. hab. Leszka Karlińskiego, prof. ID PAN.
Joanna Kijowska-Oberc, Ewelina Ratajczak – „Skąd rośliny czerpią energię?” (pdf)
Autorki zabierają nas w fascynującą podróż po świecie drzew – od energii cieplnej potrzebnej do kiełkowania i przetrwania, przez wykorzystanie wiatru i wody do rozsiewu nasion, po fotosyntezę i pracę mitochondriów jako „silników” komórki. Pokazują, jak zmiany klimatu wpływają na rytm życia roślin i dlaczego ochrona ich zdolności energetycznych jest kluczowa dla przyszłości ekosystemów.
Agnieszka Szuba – „Energia z drzew – czyli o biomasie drzewnej” (pdf)
Artykuł przybliża temat biomasy drzewnej jako kluczowego źródła odnawialnej energii w Polsce i Europie. Przedstawiono jej pochodzenie, znaczenie gospodarcze, potencjał plantacji szybkorosnących gatunków oraz wyzwania prawne i środowiskowe związane ze spalaniem drewna. Pokazuje też, jak zrównoważone podejście do biomasy może wspierać energetykę, jednocześnie chroniąc lasy i klimat.
Marta Kujawska – „Grzyby pełne energii” (pdf)
Autorka przedstawia niezwykły potencjał grzybów – od symbiozy z cyjanobakteriami, pozwalającej wytwarzać energię elektryczną, po naturalne zwiększanie efektu piezoelektrycznego w drewnie. Opisuje też lecznicze właściwości setek gatunków, które wspierają odporność, poprawiają kondycję i mogą stanowić „zastrzyk energii” w codziennej diecie. To fascynująca podróż po świecie grzybów, w której nauka spotyka się z praktyką i codziennym doświadczeniem.
Leszek Karliński – „Życiodajna energia drzew i grzybów” (pdf)
W artykule przedstawiono niezwykłą symbiozę drzew i grzybów mykoryzowych, dzięki której obie strony zyskują dostęp do cennych zasobów energii i składników pokarmowych. Autor sięga zarówno do naukowych odkryć, jak i bogactwa wierzeń, tradycji i symboliki drzew oraz grzybów w kulturach świata. To opowieść o ich znaczeniu w przyrodzie i w życiu człowieka – od dawnych czasów po współczesność.