W numerze 1/2026 czasopisma „Chrońmy Przyrodę Ojczystą” ukazał się artykuł popularnonaukowy Elwiry Nawrockiej i Kingi Nowak z Instytutu Dendrologii PAN pt. „Pachnący krzew – bez czy lilak?”. Autorki wyjaśniają, dlaczego lilak pospolity (Syringa vulgaris L.), potocznie nazywany bzem, nie jest bliskim krewnym rodzimego bzu czarnego (Sambucus nigra L.). Przedstawiają bałkańskie pochodzenie lilaka, historię jego wprowadzenia do europejskich ogrodów oraz bogactwo odmian powstałych dzięki pracy hodowców. Pokazują również mniej oczywiste znaczenie tego krzewu: lilak może być reliktem dawnych siedlisk, biologicznym zwiastunem wiosny i wskaźnikiem zmian zachodzących w środowisku. Ważnym wątkiem artykułu są wieloletnie obserwacje fenologiczne prowadzone w Instytucie Dendrologii PAN. Wynika z nich, że lilaki zakwitają dziś znacznie wcześniej niż przed około siedemdziesięciu laty. Rekordowy był rok 2024, kiedy kwitnienie rozpoczęło się już 15 kwietnia. Autorki przybliżają także biologię kwiatów, zapylanie i niezwykłą chemię zapachu lilaków. Opisują również najbogatszą w Polsce kolekcję lilaków w Arboretum Kórnickim, posiadającą status Kolekcji Narodowej. Obejmuje ona 266 pozycji, w tym 242 odmiany uprawne, oraz około tysiąca krzewów, tworząc wyjątkową „żywą bibliotekę” różnorodności biologicznej i historii ogrodnictwa.
- Szczegóły
- Autor: Weronika B. Żukowska
W ramach cyklu „Wiadomości z Ogrodów Kórnickich” w numerze 13/2026 „Kórniczanina” z 17 lipca 2026 r. ukazał się artykuł dr Weroniki B. Żukowskiej z Instytutu Dendrologii PAN pt. „Z lasu do kuchni – co kryją drzewa?”. Tekst można przeczytać na stronach 20–21.
Autorka pokazuje, że drzewa są nie tylko źródłem drewna, lecz także wielu substancji wykorzystywanych w przemyśle spożywczym. Czytelnicy dowiedzą się m.in., czym jest oskoła, z jakich surowców i w jaki sposób otrzymuje się ksylitol, skąd bierze się charakterystyczny smak syropu klonowego oraz jakie zastosowanie mają młode pędy sosny, miód spadziowy, garbniki zawarte w drewnie dębowym i celuloza mikrokrystaliczna. Artykuł przybliża chemiczne bogactwo drzew i pokazuje, jak wpływają one na smak, aromat, strukturę oraz jakość produktów obecnych na naszych stołach.
.jpg)
.jpg)
W czasopiśmie „Kórniczanin” — nr 12/2026, s. 12 — ukazał się artykuł „Klony: przewaga na starcie”, opublikowany w cyklu „Wiadomości z Ogrodów Kórnickich”. Autorką tekstu jest dr hab. Olena Blinkova z Instytutu Dendrologii PAN.
Publikacja przedstawia znaczenie wczesnych etapów rozwoju klonu zwyczajnego (Acer platanoides L.) dla naturalnego odnowienia lasów liściastych. Autorka omawia cechy młodych osobników, które decydują o ich konkurencyjności: zdolność do funkcjonowania przy ograniczonym dostępie światła, szybką reakcję na powstawanie luk w drzewostanie, efektywne gospodarowanie biomasą oraz wpływ na mikrośrodowisko glebowe. Artykuł zwraca uwagę, że sukces klonu wynika nie tylko z cienioznośności, lecz także z wysokiego potencjału odnowieniowego i oddziaływania na warunki wzrostu innych gatunków.
- Szczegóły
- Autor: Andrzej M. Jagodziński
W „Echach Leśnych” (1/2026) ukazał się kolejny felieton prof. Andrzeja M. Jagodzińskiego. Tekst opublikowany został w stałej rubryce „Głośnym Echem” i jest nawiązaniem do artykułu red. Krzysztofa Fronczaka pt. „Królowa ma kłopoty”.
Prof. Jagodziński pisze:
„Pocałunek – wyraz czułości, miłości, szacunku lub czci. Klej relacyjny służący podtrzymywaniu więzi i wymianie danych. W naszym cyfrowym świecie to najbardziej analogowy z gestów. Dwa spotykające się na sekundę oddechy i wszystko staje się jasne…”.
Jak to się ma do królowej, która ma kłopoty?
Aktualny numer oraz numery archiwalne (od 2012 r.) w wersji elektronicznej można znaleźć tutaj: https://www.lasy.gov.pl/pl/informacje/echa-lesne.
Zachęcamy do przeczytania całego numeru. Miłej lektury!
- Szczegóły
- Autor: Roma Żytkowiak
W „Kórniczaninie” nr 11/2026, na stronie 14, ukazał się artykuł „Po co sośnie cukier?” z cyklu „Wiadomości z Ogrodów Kórnickich”. Autorką tekstu jest dr Roma Żytkowiak z Instytutu Dendrologii PAN.
Artykuł przybliża rolę cukrów w funkcjonowaniu sosny zwyczajnej – jednego z najważniejszych gatunków drzew tworzących polskie lasy. Węglowodany powstające w igłach podczas fotosyntezy są dla drzewa nie tylko źródłem energii. Uczestniczą w rozwoju pędów, korzeni i igieł, tworzeniu drewna, magazynowaniu zapasów oraz utrzymaniu żywotności tkanek.
Szczególne znaczenie cukrów ujawnia się w warunkach stresu środowiskowego. Zimą wspierają ochronę komórek przed zamarzaniem, a podczas suszy pomagają utrzymać równowagę wodną. Dzięki temu wpływają nie tylko na wzrost sosny, lecz także na jej zdolność do przetrwania zmiennych warunków sezonowych.
Tekst pokazuje sosnę jako dynamiczny organizm, który nieustannie gospodaruje swoimi zasobami. Przemiany cukrów łączą proces fotosyntezy z budową tkanek, tworzeniem zapasów i odpornością drzewa na stres.
.jpg)
.jpg)
