Szczegóły

Kategoria: Artykuł popularnonaukowy

W „Kórniczaninie” nr 11/2026, na stronie 14, ukazał się artykuł „Po co sośnie cukier?” z cyklu „Wiadomości z Ogrodów Kórnickich”. Autorką tekstu jest dr Roma Żytkowiak z Instytutu Dendrologii PAN.

Artykuł przybliża rolę cukrów w funkcjonowaniu sosny zwyczajnej – jednego z najważniejszych gatunków drzew tworzących polskie lasy. Węglowodany powstające w igłach podczas fotosyntezy są dla drzewa nie tylko źródłem energii. Uczestniczą w rozwoju pędów, korzeni i igieł, tworzeniu drewna, magazynowaniu zapasów oraz utrzymaniu żywotności tkanek.

Szczególne znaczenie cukrów ujawnia się w warunkach stresu środowiskowego. Zimą wspierają ochronę komórek przed zamarzaniem, a podczas suszy pomagają utrzymać równowagę wodną. Dzięki temu wpływają nie tylko na wzrost sosny, lecz także na jej zdolność do przetrwania zmiennych warunków sezonowych.

Tekst pokazuje sosnę jako dynamiczny organizm, który nieustannie gospodaruje swoimi zasobami. Przemiany cukrów łączą proces fotosyntezy z budową tkanek, tworzeniem zapasów i odpornością drzewa na stres.

Szczegóły

Kategoria: Artykuł popularnonaukowy

W „Kórniczaninie”, nr 10/2026 z 29 maja 2026 r., na stronach 14–15 ukazał się artykuł pt. „Dlaczego ta sama roślina wygląda inaczej?”, przygotowany w ramach cyklu „Wiadomości z Ogrodów Kórnickich”.

Autorzy tekstu, João Paulo Rodrigues Martins i Maciej Rajek z Instytutu Dendrologii PAN, wyjaśniają zjawisko plastyczności fenotypowej, czyli zdolności roślin do zmiany wyglądu i funkcjonowania w odpowiedzi na warunki środowiskowe. W artykule opisano m.in., dlaczego liście tej samej rośliny mogą różnić się wielkością, barwą, kształtem czy obecnością nacięć i otworów. Autorzy omawiają przykłady monstery, epipremnum, bromelii, klonu palmowego oraz roślin doniczkowych, które po przeniesieniu do domu dostosowują się do nowych warunków światła, wilgotności i temperatury.

W najnowszym numerze „Kórniczanina” ukazał się artykuł prof. Andrzeja M. Jagodzińskiego z Instytutu Dendrologii PAN pt. „Po węgiel do lasu…”. Tekst został opublikowany w ramach cyklu „Wiadomości z Ogrodów Kórnickich” w „Kórniczaninie”, nr 9/2026 z 8 maja 2026 r., na stronach 6–7.

Autor omawia w nim rolę lasów w łagodzeniu skutków zmiany klimatu oraz ich znaczenie jako jednych z najważniejszych lądowych magazynów węgla. Zwraca uwagę, że ochrona istniejących lasów, troska o glebę leśną, odbudowa zdegradowanych ekosystemów oraz zrównoważona gospodarka leśna są kluczowe dla zwiększania zdolności lasów do pochłaniania i magazynowania dwutlenku węgla.

Artykuł podkreśla jednocześnie, że nawet najlepiej zarządzane lasy nie zastąpią konieczności ograniczania emisji CO₂ w energetyce, przemyśle i transporcie.

Dzwonkówka kwietniowa – nieoczywiste relacje pod ziemią

W „Kórniczaninie” (nr 8/2026, s. 12–13) ukazał się artykuł z cyklu „Wiadomości z Ogrodów Kórnickich” autorstwa Marty Kujawskiej i Tomasza Leskiego.

Tekst prowadzi czytelnika od wiosennego odrodzenia przyrody do ukrytego świata gleby – jednego z najbardziej złożonych ekosystemów, w którym mikroorganizmy decydują o życiu roślin. Szczególną uwagę poświęcono dzwonkówkom (Entoloma) – zróżnicowanej grupie grzybów o odmiennych strategiach życia: od pożytecznych symbiontów po formy pasożytnicze.

Najważniejszym odkryciem jest identyfikacja pseudomykoryz tworzonych przez dzwonkówkę kwietniową (Entoloma aprile) na korzeniach wiązu w Arboretum Kórnickim. Badania wykazały, że zamiast wspierać drzewo, grzyb może uszkadzać jego tkanki, wywołując reakcje obronne rośliny i potencjalnie osłabiając jej kondycję.

To odkrycie ma szczególne znaczenie w kontekście zagrożonych grafiozą wiązów i pokazuje, jak złożone – i wciąż słabo poznane – są relacje w glebie. Artykuł zachęca, by spojrzeć na wiosenną przyrodę nie tylko nad ziemią, ale i pod naszymi stopami.